امروز دوشنبه 26 مهر 1400
moallem.cloob24.com
0

تأثیر بازی بر کودکان قبل از دبستان

مقدمه

فعالیت یکی از نیازهای انسان و اساس رشد وتکامل است وبازی نوعی از فعالیتهای آدمی است. کلمه بازی نزد عوام پیش پا افتاده و بی اهمیت جلوه می کند. اما بازی برای یک کودک شغل وکار او محسوب می شود وبه هیچ وجه از این کار قصد اتلاف وقت ندارد. چنانچه نظریه ای می گوید: بازی یک کار جدی است. بازی هر نوع فعالیتی است که فرد برای لذت بردن انجام می دهد بدون اینکه به نتیجه نهایی آن توجه داشته باشد یا منتظر پاداشی باشد.

اهمیت بازی

با آنکه میل به بازی در سنین بالا کم‌کم کاهش پیدا می‌کند و کارهای مهمی جای آن را می‌گیرد ولی به اعتقاد روان‌شناسان تا سالهای پایانی عمر نیز تمایل به بازی در انسان وجود دارد هر چند شکل و ظاهر و هدف بازی عوض شده باشد. شاید کودک دلیل بازی کردن خود را نداند و یا آنکه نتواند برای آن علتی بیان کند ولی با این همه نتواند از بازی کردن دست بکشد. امروزه ثابت شده است که کودکانی که به اندازه کافی و به درستی بازی نمی‌کنند از رشد ذهنی مناسب، رشد اجتماعی درست بی‌بهره هستند. ویلیام استون می‌نویسد: بازی غریزه‌ای برای رشد و نمو استعدادها و یا تمرین مقدماتی برای اعمال آتی است.

خداوند نخستین دوره رشد انسان را با بازی همراه کرده است. در اسلام توصیه اکید به این موضوع شده است که کودکان را تا هفت سالگی آزاد بگذارید تا بازی کنند. امام صادق علیه‌السلام فرموده‌اند: بگذار فرزندت تا هفت سال به بازی بپردازد، در هفت سال دوم به اوادب بیاموز و در هفت سال سوم مراقب او باش. در روایتی آمده است که حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم با جمعی از یاران از محلی عبور می‌کردند کودکان را در حال خاک بازی دیدند برخی از یاران خواستند آنها را از بازی کردن باز دارند. پیامبر فرمودند: بگذارید بازی کنند که خاک محل پرورش کودکان است.

اسلام علاوه بر آنکه از واپس زدن این تمایل در کودکان جلوگیری می‌کند توصیه می‌نماید که پدران و مادران امکانات لازم برای بازی کودک را فراهم کنند و در هر موقعیت و مقام اجتماعی نیز که هستند وقتی را برای بازی با فرزندان خویش اختصاص دهند و خیال نکنند که درصورت بازی کردن با فرزندانشان اقتدار یا متانت آنان خدشه‌دار می‌شود. از دیدگاه ویجیناساکس روان‌شناس بازی و بازی درمانگر معروف، بازی یکی از فعالیتها و اهداف مهم کودک در زندگی است. او نمی‌تواند از راه دیگری غیر از بازی به کشف محیط پیرامون خود بپردازد. استعدادهای خود و تواناییهایش را شناسایی کند و آنها را بکار بگیرید. کودک در حین بازی به تمرین زندگی بزرگسالی می‌پردازد.

بازی و تعلیمات دینی امروزه در روانشناسی کودک می گویند: با بچه باید بچه بود،و این همان چیزی است که هزارو 400 سال پیش در روایت‌های اهل بیت علیهم السلام مورد تا‡کید قرار گرفته است.(من کان له فی بیته صبی فلیتصب له<) هرکس در خانه، کودکی دارد با او کودکانه رفتار کند> بنابراین ضرورت بازی کودکان و بازی کردن باآنها در 7 سال اول زندگیشان نه فقط ازسوی صاحب نظران توصیه می‌شود بلکه پیشوایان اسلامی نیز آن را لازم دانسته و بر اساس آنچه که در مورد زندگی حضرت محمد (ص) و حضرت علی (ع) روایت شدهآنها با فرزندان خود بازی می‌کردند تاکید دیگر دین بر این است که نباید در زمان کودکی از بچه‌ها کارهای بزرگترها را توقع داشت، بچه باید بچگی کند و بازی نماید. لذا بچه تا 7 سالگی در منزل امیر به حساب آمده است و در نوجوانی وزیر و یاور پدر و مادر.

همانطور که می بینید علی رغم اینکه ظهور اسلام در محیطی کاملا بی‌فرهنگ و دور از تمدن بود، اما برنامه و شیوه های ارائه شده از طرف اولیای دین , همیشه با انسانها از هر تمدن و فرهنگی سازگار است.

از جمله مواردی که در شیوه تربیت حضرت زهرا (س) جایگاه خاصی داشت، تحرک و بازی کودکان بود. این فعالیت و تکاپو به قدری برای سلامتی و رشد مناسب کودک، ضروری است که حتی برای تشویق آنها به تحرک و بازی، بزرگترها نیز باید تن به بازی و جست و خیز بدهند.

بازی در دوران کودکی به منزله واکنش کودک در برابر عوامل محیطی و بروز استعدادهای نهفته اوست که تاثیرات آن در کنار تقویت جسم و افزایش بنیه کودک، قابل توجه است. همچنین بازی، در پرورش نیروی ابداع و ابتکار کودک بی نهایت موثر است. بنا براین غفلت از بازی به هیچ وجه به صلاح کودک و والدین او نیست.

همبازی شدن رسول معظم اسلام (ص) با دخترش زهرا (س) بیانگر این نکته مهم است که بازی و تحرک کودک، یکی از لوازم تربیت صحیح محسوب می شود. حضرت علی (ع) و فاطمه (س) در خانه به بازی بچه ها توجه کافی مبذول می داشتند و همین امر موجب شادابی و نشاط روز افزون آنها می شد.

حضرت فاطمه (س) از همان دوران کودکی با فرزندانش همبازی می شد و به این نکته توجه داشت که در بازی، نوع الفاظ و حرکات مادر، سرمشق کودک قرار می گیرد؛ بنابراین باید از کلمات و جملات مناسبی استفاده کرد. علاوه بر این باید در قالب بازی و شوخی شخصیت کودک را تقویت کرد، اورا به داشتن مفاخر و ارزش‌های اکتسابی تحریک و تهییج کرد. اینها همه مرهون در پیش گرفتن شیوه های صحیح در این رابطه است.

معجزه ای برای رشد ذهنی کودک

نقش بازی در زمینه رشد شناختی کودک، نخستین بار توسط روانشناسی به نام «پیاژه» مطرح شد. مطابق با نظر این روانشناس، بازی زمینه ساز رشد شناختی کودک و پیش نیازی برای کسب مهارت های مختلف در زندگی محسوب می شود.

نقش بازی در زمینه رشد شناختی کودک، نخستین بار توسط روانشناسی به نام «پیاژه» مطرح شد. مطابق با نظر این روانشناس، بازی زمینه ساز رشد شناختی کودک و پیش نیازی برای کسب مهارت های مختلف در زندگی محسوب می شود.

در واقع، کودک از طریق محرک های محیطی و اسباب بازی ها، برای پاسخ به پرسش های ذهن و ارضای کنجکاوی های خود استفاده می کند.

روانشناسان معتقدند، کودکان از طریق بازی می توانند بدون دخالت دیگران، تجربه بیاموزند و بهترین روش ها را برای رسیدن به هدف کسب کنند.

برای نمونه، کودکان در بازی پرتاب توپ در اثر تمرین و تکرار و انجام آزمون های مختلف، مناسب ترین و کوتاه ترین راه را برای پرتاب یا رسیدن به توپ انتخاب می کنند. بطور کلی بازی، رشد هوشی کودکان را تسریع می کند.

مطابق با تحقیقات، افرادی که در دوران کودکی اسباب بازی نداشته یا از انجام بازی های فکری و پیشرفته محروم بوده اند، پس از ورود به مدرسه در زمینه آموزشی و تحصیلی با مشکل روبه رو شده اند و کودکانی که از لحاظ دسترسی به محرک های محیطی آزاد بوده و فعالیت های جسمی و ذهنی بیشتری در مقایسه با دیگر کودکان داشته اند، از توانایی های ذهنی و اجتماعی بیشتری برخوردار بوده و به راحتی قادر به یادگیری مهارت های مختلف شده اند.

اسباب بازی های مناسب به کودکان کمک می کند تا رفتارهای اجتماعی مطلوب را بیاموزند. در بازی های اکتشافی، مانند قایم باشک یا پازل، کودک راه های مختلف را امتحان کرده و بهترین گزینه را انتخاب می کند. اینگونه بازی ها، توانمندی های ذهنی کودک را افزایش داده و روش های حل مسئله را به او آموزش می دهد. بازی های سازنده مانند خانه سازی با مکعب های کوچک، مهارت های عملی و روش های کاربردی و استفاده از اشیا را به کودک آموزش می دهد. بازی های گروهی که اغلب کودکان نقش های بزرگترها را به عهده می گیرند، بهترین روش برای افزایش مهارت های اجتماعی کودک است.

امروز، بازی درمانی، یکی از شیوه های درمان بیماری های غیرفیزیکی، اختلالات یادگیری و نارسایی های فکری است و روانشناسان، نتایج رضایت بخشی را از این شیوه درمانی بدست آورده اند. گفتنی است تأثیر بازی در پویایی ذهن، شادابی و سلامت در بزرگسالان گزارش شده است. روانشناسان معتقدند، خانواده هایی که فرزندان خود را از انجام بازی محروم می کنند یا امکانات را در اختیار آنها قرار نمی دهند، صدمات جبران ناپذیری را در زمینه رشد و کسب مهارت های لازم به آنها وارد می کنند.

تحقیقات نشان می دهد، بازی هایی از قبیل خاک بازی یا شن بازی، در صورتی که تحت نظارت و کنترل والدین انجام گیرد، در تخلیه انرژی و پویایی ذهن کودکان نقش مؤثری دارد.

توصیه می شود، والدین حتی الامکان از دخالت در بازی های کودکانه خودداری کنند و در صورت انجام بازی های خطرناک و تهدیدآمیز برای سلامتی، با ذکر علت، کودکان را از انجام آن منع کنند. همچنین، برخی از والدین، دختر بچه ها را تشویق به انجام بازی های پسرانه و بالعکس می کنند که این عمل از لحاظ روانشناسی، مانع از رشد فکری و شناختی کودک می شود.

«بازی شغل کودک است» همه روانشناسان معتقدند کودکان به بازی نیاز دارند و هر عاملی که باعث شود کودک کمتر بازی کند، باید از زندگی او حذف شود.

ورزش های فردی یا گروهی، بازی های کامپیوتری و ویدئویی و یا حتی بازی های فکری، نباید جایگزین بازی های متداول مانند: قایم باشک، بگرد و پیدا کن و یا حتی بازی با ماشین و عروسک ها شود.

هیچ کس منکر تأثیر قابل توجه بازی های فکری بر رشد ذهن و استعدادهای کودک نیست، اما امروزه اکثر کودکان «بیش از حد» به چنین بازی هایی می پردازند، تا جایی که دچار بی علاقگی به بازی های حرکتی شده و تمایل به کم تحرکی پیدا می کنند. به نظر می رسد هر چیزی که کودک را به سمت سکوت سوق دهد، برای او خیلی مناسب نیست.

کودک حتی از ساده ترین بازی ها لذت می برد مثلاً زمانی که او روی یک صندلی می نشیند و یک قاشق را بارها روی زمین پرت می کند، ذهن او فعال تر می شود، چون سؤال هایی از این قبیل در ذهن او نقش می بندد:«مامان قاشق را دوباره به من می دهد»، «اگر قاشق را به سوی دیگری بیندازم، چه می شود»، «آیا هر بار افتادن قاشق یک صدا دارد!»

بد نیست بدانید کودکان به محض این که از چند روزگی، نسبت به محیط اطرافشان آگاه می شوند، نحوه حرکت و کارکرد هر شیء، برای آنها جالب می شود و قادر خواهند بود، مدت ها با اشیا سرگرم شوند و از طریق همین سرگرم شدن است که مهارت های اجتماعی را تمرین کرده و تفکر خلاق را می آموزند و از کشفیات خود لذت می برند.دکتر دیوید الکانید، روان پزشک معتقد است: بازی های بی تحرک مطلقاً تأثیر خوبی بر رشد ذهنی کودک ندارند. این قبیل بازی ها فقط باعث بروز بلوغ زودرس می شوند.

به علاوه اختصاص مدت زمان کم برای بازی کودک، از طرف والدین او تنها باعث ایجاد استرس، اضطراب و در نهایت افسردگی در وی می گردد. در عین حال باید به این نکته توجه داشت در نظر والدین، بازی نباید مبدل به یک «باید» برای کودک شود و ساعتی خاص به آن اختصاص یابد.کودک بازی می کند و از این کار لذت می برد زیرا چنین تفریحاتی برای او حالت خودانگیخته دارد، نه این که مانند یک تکلیف از پیش تعیین شده، انجام آن برای او از قبل مقرر شده باشد.تنها نقش مؤثری که والدین می توانند در مورد بازی کودک ایفا کنند، تشویق او و فراهم آوردن امکانات بازی، در حد مقدور است. باقی را باید به عهده خود او گذاشت.

اثر بازی

اگر انتظار داشته باشیم که کودک فعالیتی در حد فعالیت های بزرگسالان داشته باشد، انتظاری نامعقول است.زیرا این گونه فعالیت ها احتیاج به تجربه و معلومات دارد و کودک از آن ها محروم است. و اگر انتظار داشته باشیم که به خاطر نداشتن تجربه و معلومات، خاموش و ساکت و آرام و بی هیچ جنب و جوشی در گوشه ای بیارامد و دست به هیچ سرد و گرمی نزند. انتظاری است نامعقول تر(بهشتی،1367) با توجه به این که بازی برای رشد روانی کودک مهم و حیاتی است(اسرومن،2004). به طور خلاصه می توان اثرات بازی را این گونه بیان کرد:

1-کودک هنگام بازی بیشتر از هر چیز با اندام خود آشنا می شود. مانند بازی های اتل متل،تاپ تاپ خمیر،لی لی حوضک و...

2-بازی کمک می کند تا حواس پنجگانه کودک تقویت شود. بسیاری از بازی ها همراه با تجربه و یا تقویت یکی از حواس پنجگانه است. هر قدر این حواس بهتر تقویت شوند، کودکان بهتر می توانند ببینند، بشوند،لمس کنند،بو بکشند،و بچشند.

3-بازی کمک می کند تا کودک با محیط اطراف خود آشنا شود.

4-بازی کمک می کند تا جسم کودک تقویت شود.

5-بازی به تقویت فکر کودک کمک می کند.

6-بازی به کودک کمک می کند تا روش شرکت در فعالیت های گروهی و اجتماعی را یاد بگیرد.

7-بازی کمک می کند تا کودک،مسائل و مشکلات خود را حل کند.

8-بازی به رشد کلامی کودک کمک می کند.

9-بازی به کودک فرصت می دهد تا هیجان و انرژی خود را مصرف کند.

10-بازی به کوودک فرصت می دهد تا با ارزش های زندگی آشنا شود.

11-بازی،تخیل کودک را تقویت می کند. و... (نافعی و یوسفی 1380)

فواید بازی

بسیاری از والدین بازی را نوعی اتلاف وقت به حساب می آورند و تصور می کنند که بازی کاری عبث و بیهوده بوده و شایسته ی افراد با هوش و فهمیده نیست. این قبیل والدین به خاطر بالابردن شخصیت فرزندانشان، آنان را از بازی منع می کنند. در حالی که کودک عاشق بازی است و شاید پر رنج ترین و شدید ترین ناراحتی برای او همین منع از بازی باشد. بازی بزرگترین سرگرمی کودکان است.

بازی، حیات کودک

بازی و رشد

محرکی چون بازی بر رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی و فیزیکی کودک تاثیر بسزایی دارد. تحقیقی نشان داده است، محیطی که کودک در آن شانس بازی ندارد، چه تاثیراتی بر او می گذارد؟ تعدادی از این کودکان در محیطهایی کاملاً ایزوله زندگی می کردند حتی تختهایشان طوری قرار داشت که بچه های هم اتاقی شان را نمی دیدند. یعنی نه تنها نمی توانستند با یکدیگر بازی کنند بلکه حتی از داشتن ساده ترین اسباب بازی هم محروم بودند. بچه های دو ساله مانند بچه های ده ماهه رفتار می کردند، قادر به راه رفتن و حرف زدن نبودند و حتی مانند آنها تغذیه نمی شدند، هیچ یک در مورد دستشویی رفتن هم آموزش ندیده بودند. آنها وقتی بزرگتر نزدیکشان می رفتند گریه می کردند و نیز مستعد انواع بیماریهای کودکان بودند. برای همه بچه های هشت ساله فقط یک مراقب وجود داشت، او به قدری گرفتار بود که نمی توانست، توجه لازم را به هریک داشته باشد.

برعکس بچه های مهدکودک به اسباب بازی علاقه نشان می دادند و با آنها بازی می کردند، با بزرگترها ارتباط نزدیک داشتند از بودن در کنار کسانی، آنها را در آغوش می گرفتند، غذا می دادند، حمام می کردند، تعجبی ندارد که این کودکان در سن دو سالگی می توانستند راه بروند، صحبت کنند و به تنهایی غذا بخورند. بچه هایی که در مهدکودک نگهداری می شدند، در همه زمینه ها با بچه هایی که در خانواده رشد کرده اند، برابری داشتند. در این پژوهش اهمیت بازی به همراه پرستار مهربان آشکار شد، چه او مادر باشد یا مربی مهدکودک،هیچ زمانی جز سالهای اولیه زندگی،بازی تاثیر خود را نشان نمی دهد. پس توجه به سالهای کودکی و تاثیر بازی، ضرورت بسیاری دارند.

کودک هنگام بازی می تواند کشف کند چه کسی است و چه توانایی هایی دارد، دنیا چیست و چگونه خود را باید با محیط هماهنگ کند. به راستی بازی می تواند به کودک اعتماد به نفس دهد، بازی کردن بچه ها راهی است به سوی شکل گیری شخصیتی سالم و مفید. در نتیجه برای این که کودک در آینده، زندگی خوب و بالنده ای داشته باشد، فرایند بازی بسیار ضروری است.

بازی و شناخت

یکی از امتیازهای بازی این است که رشد شناختی کودک را گسترش می دهد. برای مثال بازیهای حسی-حرکتی، درک کودک را از دنیای اطرافش افزایش می دهد. بازیهای جسمی به او کمک می کند تا توانایی های خود را بشناسد، فعالیت جسمانی باعث می شود که تاثیراتی بر جسم کودک داشته باشد از آن جمله:

1-رشد عضلات بزرگ و کوچک

2-پرورش نیروی استراحت

3-سرعت و کشش صحیح غضلانی

4-کمک به حرکت سریع مفاصل

5-پرورش سلسله عضلات

6-تسریع گردش خون

و آنها را بر طرف سازد. بازیهای نمادین، به او اجازه می دهد تا واقعیات را تغییر دهد(به حال تعلیق در آورد.)

توانایی کودک در بازی نمادین، نشانه نقطه عطفی در رشد شناختی اوست. چرا که به تدریج ذهن او قدرت شکافتن ظاهر واقعیات را نمایان می کند. در تخیلات او خرس عروسکی می تواند ناگهان زنده شود و سخن بگوید.

همانطور که قوه درک قوی تر می شود، بهتر می تواند با استفاده از تخیلاتش به خیالپردازی بپردازد.زمانی می رسد که او قادر است مانند بزرگترها تفکر انتزاعی داشته باشد. در طی بازی،کودک با مفاهیمی چون بزرگ-کوچک، بالا –پائین، پر یا خالی آشنا می شود و آنها را با وضوح بیشتری درک می کند.

بازی تخیلی به کودک کمک می کند تا بفهمد چه چیزی واقعی است و چه چیزی واقعی نیست و چه چیزی با تخیل قابل تغییر و چه چیزی تغییر ناپذیر است.

بازی کردن، کودک را قادر می سازد بر بعضی از امور پیرامونش تسلط پیدا کند، و دریابد که نمی تواند کاملاً همه امور را تغییر دهد و همه چیز را دست کاری کند. پس او این درس را یاد می گیرد که دنیای واقعی را نمی توان کاملاً تغییر داد.

بازی و گویش

بازی به عنوتن آزمایشگاه زیان نیز عمل می کند. مثلاً فرزند یک ساله شما کلمات جدید را تجربه می کند تا ذخایر لغوی اش را غنی تر سازد و حتی در مورد درک مطلب مهارتهای خود را افزایش دهد. در طی این مراحل بچه ها همواره لغات طنز آمیز را کشف می کنند، خودشان و دیگران را با کلماتی طنز که از خود در می آورند، سرگرم می کنند. برای خود همبازی خیالی تصور می کنند و مانند بهترین دوستشان با او مشغول گفتگو می شوند، چنین بازی های کلامی موجب می شود بینش شناختی کودکان گسترده تر گردد. اگر کودک در محیطی رشد کند که آرامش بر آن حاکم باشد، می تواند به آزمایش و اکتشاف دست بزند. بازی هم قابلیت تسلط به اطرافش را به او می دهد. او به تدریج که بزرگتر می شود، از طریق بازی مهارتهای حل مسئله و خلاقیت را نیز فرا می گیرد و از طریق بازی های نمادین می تواند مشکلاتش را در فضایی امن تر تصور کند و راه حلهای متفاوت آن را با هم مقایسه کند.

تخیل انعطاف پذیر کودکف به او اجازه می دهد تا با استفاده از اشیاء اطراف خود، به خلاقیت بپردازد. بطور مثال یک قوطی را به جای طبل، یک تکه چوب را به جای اسب و یک برگ پهن بزرگ و پهن را به جای بشقاب در نظر بگیرد.

همچنین یم تجسم فعال به کودک کمک می کند تا از حالت بی حوصلگی و کسالت بیرون بیاید. مثلاً انتظار در مطب دکتر به نظرش کوتاه تر می آید. اما کودکی که خیالپرداز نیست، منتظر ماندندر مطب دکتر برایش یک عمر طول می کشد.

بازی کردن قدرت تمرکزحواس کودک را پرورش می دهد. از نتایج تحقیقات چنین بر می آید که بین خیالپردازی و آستانه دقت کودک ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. چرا که کمی خیالپردازی به کودک کمک می کند تا بتواند حسابی سرگرم باشد. پژوهشی بر کودکان پیش دبستانی ثابت کرده است بچه هایی که قادر نیستند خیالپردازی کنند، از دقت کمتری برخوردار هستند و تمایل بیشتری به پرخاشگری و رفتار مخرب (شیطنت) دارند.

بازی و نظم

از دیگر فواید بازی می توان درک نظم، ترتیب و توالی مشارکت را نام برد. قوانین بازی، نحوه شروع، ادامه و خاتمه آن، فرصت مناسبی برای کودک فراهم می کند تا درباره نظم نکات بیشتری بیاموزد. بازیهای نمایشی نیز همین فواید را دارند، مثلا فرزند شما هنگام خاله بازی، ابتدا به میهمانهایش که ممکن است چند حیوان عروسکی باشد، خوش آمد می گوید و آنها را روی صندلی شان می نشاند و با چای و کیک از آنها پذیرایی می کند. سپس ظرفها را تمیز می کند و در آخر به بدرقه شان می رود و با آنها خداحافظی می کند تمام این مراحل بیانگر آن است که رشد کودک از ترتیب و توالی به شکل مناسبی صورت گرفته است.

فواید عاطفی

همانقدر که بازی فواید شناختی دارد، برای بهزیستی کودکان، فواید عاطفی را نیز به همراه دارد. بازی های تخیلی سهم بزرگی در خنده و شادی های کودکانه دارد. چنین شادمانی کودک را از حالت خشک و ثابت بیرون می آورد. البته رضایت خاطر(خوشحالی) کودک بازتابی احساسی است که از خود دارد. بهترین بازی، آن است که عزت نفس را در کوئدک به جریان اندازد. بازی به بچه ها اجازه می دهد تا با شرایط کنار بیایند، از این رو موجب توانمندی و موفقیت در بزرگسالی می شود، هنگامی که فرزندتان موقع بازی، در تصور خود، خرس عروسکی اش را زنده فرض می کند یا بعضی غولها را می کشد یا اینکه وانمود می کند که مامور پست است، احساس برتری حاصل از آن به وضوح، شکوفا شدن اعتماد به نفس را نشان می دهد. بازی کردن راهی برای بیان احساسات است چرا که به کودک این شانس را می دهد تا هیجانات منفی چون خشم،عصبانیت را خالی کند یا مفاهیم تلخی چون مرگ، بیماری و یا جدایی را درک کند. کودکی که به تازگی تحت عمل جراحی آپاندیس قرار گرفته،شاید هنگامی که به خانه بر می گردد، تجربه بیماری اش را با دکتر بازی نشان دهد. با این تفاوت که این بار او دکتر است و تمام امور تحت اختیار اوست. از این رو هنگام خشم ممکن است یک حیوان عروسکی را مثلاً به دلیل خطایی که مرتکب شده توبیخ کند و او را مورد عمل جراحی قرار دهد. با دوباره اجرا کردن چنین حوادثی ممکن و معکوس کردن نقش ها، کودک به تدریج در اثر بهبودی جراحات عاطفی، ترس یا خشم باقی مانده را از بین می برد. بازی به کودک کمک می کند با چنین وضعیت های ترسناکی مانند رفتن به مطب پزشک یا رفتن به مدرسه، کنار بیاید و بهتر برخورد کند. گاهی کودک در برخورد با چنین بحرانهایی با خواهر، برادر و هم بازی اش و یا حتی خانواده اش دکتر بازی می کند. شاید هم همه سربازها یا حیوانات عروسکی اش را جمع کند و وانمود کند که در مدرسه جلسه گرفته اند. بطور کلی باید گفت علاقه به مسابقه و بازی اضطراب را تسکین می دهد و تا حدودی آن را در درمان می کند.

بازی به کودک اجازه خشونت می دهد تا تخلیه شود، به عبارتی از طریق بازی می تواند خشم خود را خالی کند و این امر برای او نوعی پذیرش اجتماعی محسوب می شود. بازی و ایفای نقش غول یا قهرمان ها به او اجازه می دهد حس کند قوی شده است و نیز بازی، بچه ها را در میان احساسات قوی درونی شان توانا می سازد، احساساتی که ناپیدا است.

فواید اجتماعی

بازی مهارت های اجتماعی کودک را افزایش می دهد. به ویژه نمایشی که نوعی بازی نمادین است می تواند همدلی را در کودک پرورش دهد. در این صورت او نه تنها وانمود می کند هویت دیگری دارد، بلکه عقاید و احساسات دیگران را نیز باید به نمایش بگذارد. بنابراین خاله بازی به کودک این شانس را می دهد که ازرفتار فرزند خود خوشحال یا عصبانی شود. پرستار به او کمک می کند نسبت به بیمارانش احساس همدردی کند. چنین بازی های نمادین به کودک کمک می کند، درک و شناخت او از دیگران بیشتر شود و نسبت به رفتار دیگران صبور باشد و تغییرات محیطی را بهتر بپذیرد.

بازی به کودکان اهمیت سازگاری و ارزش سازش را می آموزد. در این حین، فرزند شما بزرگ و بزرگتر می شود، به تدریج کمتر خود محوری را از خود نشان می دهد و بیشتر تمایل دارد، در بازی و مسابقات گروهی شرکت کند. بازی پایه های دوستی را بنا می نهد که شاید تا سالیان درازی ادامه یاد. سپس با وسیع شدن دنیای پیرامون کودک و عغییر یافتن تعاملات اجتماعی اش، به تدریج تاثیر نقش ها و رتبه های اجتماعی و روش برخورد با مردم را یاد می گیرد.

کمترین عملکرد بازی را می توان نقش انجام وظیفه ای دانست که هریک از کودکان در بازی های گروهی عهده دار می شوند، حتی ساده ترین شکل بازی به کودک نکات مهمی می اموزد، نکاتی چون رعایت نوبت، همکاری، رقابت عادلانه و برد و باخت منصفانه. بیشتر بازی های پیچیده بر اساس مهارت های اجتماعی ساخته شده و می شود که بدین سویله ارزش کار گروهی و روح حاکم بر تیم را تقویت می کند. چرا که از این طریق کاملاً محدودیت های مربوط به رقابت و بازی گروهی کاملاً نمایان می شود.

فواید فیزیکی

شاید آشکارترین فایده بازی تاثیر آن بر رشد جسمی کودک باشد. این تاثیر شامل رشد ماهیچه و توانایی آن است. مانند هماهنگی چشم و دست. همچنین می توان گفت عضلات بزرگ از طریق فعالیت های جسمی مانند دویدن،پریدن، دوچرخه سواری و شنا قوی می شود و عضلات کوچک از طریق فعالیت های حسی-حرکتی تقویت می شود. مانند نوزادی که تلاش می کند جغجغه اش را بگیرد یا پسری که برای نقاشی کردن و خط خطی کردن تلاش می کند. بازی نمادین می تواند فرصت های زیادی برای رشد فیزیکی فراهم کند در انواع مسابقات، مهارت های حرکتی و هماهنگی اعضا بدن افزایش می یابد.تجربه بازی حسی-حرکتی مانند جویدن، جغجغه، به طفل سفتی و مزه پلاستیک را می آموزد. فعالیت هیا حسی –حرکتی به بچه های بزرگتر این فرصت را می دهد تا اشکال، رنگ ها و سایزها را آزمایش کنند. همچنین فعالیت های جسمی منبع تحرک حسی است. برای مثال شنا به کودک اجازه می دهد خاصیت شناوری آب و کشش جاذبه زمین را تجربه کند، قدم زدن در جنگل و یا پارک به فرزند پیش دبستانی شما این شانس را می دهد که سنگ ها، برگ ها و پوست درخت را بشناسد، صدای پرندگان و شرشر آب جویبار را بشوند و گل ها را ببوید. در مجموع می توانید واکنش های کودک تان را نسبت محیط اطرافش تقویت کنید چرا که این تشویق در تمام طول عمر، او را تغذیه می کند و زنده نگه می دارد.

بازی،ابزاری برای تجربه کردن

بازی راهی برای تجربه کردن هستن توسط ادراک است وکودک از این راه خود را به شکل انسانی، مستقل وتوانمند می یابد. کارشناسان می گویند: بازی راهی است که کودک آنچه را که کسی نمی تواندبه او بیاموزد یاد می گیرد. در دین مبین اسلام هم به بازی کردن توجه فراوان شده چنانچه حضرت علی (ع) می فرماید: کودک را باید هفت سال آزاد گذاشت وپس ازآن در مدت هفت سال باید به تربیت و ادب او اهتمام ورزید. بنابراین کودک در هفت سال نخست زندگی خود آزاد است تاهمه چیز را تجربه کند. به هم بریزد،پرتاب کند،شیطنت و شلوغی کند و پدر ومادر با وجود زیان های احتمالی که این کارهای کودک دارد نباید آزادی حرکت فرزند وجسارت وی در برخورد با اشیای مختلف را محدود کند واز سوی دیگر کودک در روند گسترش تجربیات خویش از هستی، با احساس توانمندی، استقلال به پایه ریزی شخصیتی استوار و برتر برای خویش اقدام می کند شخصیتی آزاد نظیر امام حسین(ع) که زیر بار هیچ ظالمی کمر خم نمی کند. با ورودکودک به هفت سال دوم که از دیدگاه مکتب دوره آموزش کودک به شمار می آید بزرگترها می توانند به بازی کودک جهت دهند وبازی را مشحون از توجه،دقت، همکاری ومسئولیت کنند. چرا که آنچه امروز کودکانه به نظر می رسد در رشد سالم روانی کودک وپی ریزی شخصیت سالم او در بزرگسالی نقش بسزایی دارد. اگر کودک در کودکی از شیطنت و بازیگوشی منع شود در بزرگسالی با پیش گرفتن قهرها، لجبازی ها،اعمال احمقانه و... بچگانه رفتار خواهد کرد.

بازی چه وقت وچگونه؟

نوزاد از میان تغذیه با شیر مادر شروع به بازی می کند او در فواصل شیرخوردن مکث کرده وبه اطراف نگاه می کند گاه سینه مادر را بین آرواره ها می گیرد و در هر حال بازیگوشی می کند هنگامی که کودک بازی می کند شما از هوشیاری او غرق سرور می شوید. به تدریج کودک می آموزد که بیشتر بیدار بماند تا چیزهای بیشتری یاد بگیرد. بیهوده حریره یا غلات به خورد اوندهید تا به خواب رود اگر دست ها و پاهای کودک آزاد باشد وبازیچه ای را در مسیر نگاهش قرار دهید که نور و رنگ داشته باشد در مدت بیداری گریه نخواهد کرد. بدترین محکومیت برای نوزاد این است که او را به پشت بخوابانید و وادارش کنید درتمام مدت بیداری به سقف کسالت بار اتاق چشم بدوزد. کودک را در آ غوش بگیرید و با او بازی کنید بگذارید واکنش نشان دهدو آمادگی لازم برای پاسخ عاطفی به او را داشته باشید. کودک از طریق بازی کردن با شما و دیدن پاسخ های شما مسائل گوناگون را فرا می گیرد چنانچه برای مثال وقتی نوادگان حضرت رسول (ص) هنگام نماز بر دوش ایشان می روند حضرت مانع بازی آ نها نمی شوند و وقتی کودکان کوچه های مدینه از حضرت می خواهند تا ایشان اشتر آنها شوند ایشان تبعیت کرده و با تاخیر انداختن نماز جماعت با آنها بازی می کنند و به این ترتیب به مسلمانان درس اکرام و احترام به کودکان را می آموزند و راه رشد روانی سالم کودکان را که در هفت سال نخست عمر آ نها عمدتا در جریان بازی شکل می گیرد نشان می دهد. در حدود 9 ماهگی کودک دوست دارد اشیا را به زمین پرتاپ کند مطمئن باشید که از انجام این کار قصد آزار شما را ندارد. هر چند با دیدن ناراحتی شما گمان می کند عمل خطایی از او سرزده البته نگران نشوید چون به این ترتیب یاد می گیرد که دیگران چندان از همه اعمال خوششان نمی آید.

فواید بازی

1- بازی وسیله ای برای مصرف انرژی اضافی است.

کودکانی که انرژی کمتری دارند میل کمتری به بازی از خودنشان می دهند. روایت شده که زیرک ترین کودکان اطفالی هستند که از مدرسه و محل درس گریزان هستند. یعنی بازیگوش هستندو اضافه می کند که این حالت در کودکان نشان عقل و استقامت آنها در هنگام بزرگسالی است.

2- بازی فرصتی است برای یادگیری کنترل اعضا

بازی به کودک کمک می کند تا کنترل اعضای بدنش را در دست بگیرد مهارت های بدنی خود را کامل کند و بین عضلات خود هماهنگی ایجاد کرده وحواس پنجگانه خود را تقویت کند. هنگامی که کودک با انگشتان خودبازی می کند در واقع با شیوه به کار بردن آنها آشنا می شود. اگر دست ها در قنداق باشد و یا در دستکش پوشانیده شود فرصت مفیدی را در آموزش و بازی از او گرفته اند. بچه ها از طریق بازی می توانند اعضا وعضلات واستخوانهای خود را قوی سازد و خود را از حالت رکورد و افسردگی نجات دهند.

3- بازی راهی است برای غلبه برخشم ترس، حسادت و غم واندوه

ترس ها وحسادت های پنهان کودک گاهی به صورت غول یا مردگنده ای جلوه گر می شوند که کودک با جنگ و گریز برآنها پیروز می شود.آدم های بازی قادر نیستند به طفل صدمه بزنند و او به هر شکلی که دلش بخواهد آنها را اداره می کند. گاهی طفل خود را به جای شخصیت شرور قصه می گذارد و هر بلایی که دوست داشته باشدبه سر بقیه می آورد.

4-بازی موجب پیشرفت در تکلم کودک می شود

ازآنجا که در یک بازی تخیلی قهرمان های مختلفی وجود دارند که باید با هم تبادل افکار کنند در نتیجه با لهجه ها و لحن های مختلف صحبت می کنند در نهایت موجب می شود تا تکلم کودک بهبود یابد.

4- بازی کردن فرصت مناسبی برای یادگیری رفتار با دیگران است

کودک از این راه یاد می گیرد که چگونه با کودکان دیگر رفتار کند ودر درک قوانین ومقررات نقش بسزایی دارد. کودکان ممکن است بر اسباب بازی ها با هم دعوا کنند. اما این مسئله طبیعی است وشما نباید دراین امر تا زمانی که کار خیلی بالانگرفته دخالت کنید بگذارید تا کودکان خودشان یاد بگیرند که ورزشکار خوب یا برنده و بازنده خوبی باشند.

6- بازی در سلامت روانی کودک اثر دارد.

معمولا بچه هایی که به طور مرتب تربیت شده اندخیلی بیشتر عقده حقارت دارند زیرا آنها برای انجام کارهای صحیح تحت فشار بوده اند واز خواسته های آنها جلوگیری شده است وهمین مطلب باعث ناراحتی وغصه آنها می شود.

7- بازی برای کودک دارای ارزش وتربیت اخلاقی است طفل حق وباطل وگناه وثواب را درخانه ومدرسه یاد می گیرد ولی اجرای مقررات اخلاقی در آنها به اندازه بازی جدی نیست. کودک می داند که اگر بخواهد عضو پذیرفته و مورد توجه گروه باشد باید با انصاف ومودب، درستکار، راستگو و خوددار باشد. اوهمچنین ضمن بازی اوضاع واحوال زندگی را درمی یابد و یاد می گیرد که چگونه با آنها روبه رو شود.

علل بی علاقگی کودکان به بازی ها

- نداشتن همبازی: کودکانی که همبازی ندارند ومجبورند به تنهایی بازی کنند از پرداختن به بازی خودداری می کنند.

- ضعف سلامتی: کودکانی که از نظر سلامتی ضعیف هستند انرژی کافی برای بازی های فعال را ندارند.

- نداشتن فرصت برای یادگیری: حتی اگر برای کودکان انواع وسایل بازی فراهم گردد ولی آنها یاد نگرفته باشند که از این وسایل چگونه استفاده کنند بی ارزش خواهد بود. عدم تنوع اسباب بازی ها هم دراین بین خالی ازاهمیت نیست.

چه اسباب بازی هایی برای بچه هاانتخاب کنیم؟

اسباب بازی هایی که برای کودکان انتخاب می کنید باید:1- متحرک وقابل انتقال باشند 2- برای کودک تازگی داشته باشند 3- کودک را در رشد وتکامل حواس، ادراک، فاصله واندازه وشکل وصدا یاری دهند.

برای اینکه کودکان در بازی با اسباب بازی راحت باشند باید اسباب بازی های ارزان قیمت در اختیار آنها گذاشت. در ضمن در خرید اسباب بازی ها به تمایلات کودک توجه کنید نه خوشایند خود یا زیبایی اسباب بازی. در تمام اقسام بازی نباید از تربیت اجتماعی کودک غافل شد و بهترین راه استفاده ازاسباب بازی هایی که با سرهم کردن آنها می توان وسایل مختلفی ساخت امکانات زیادی برای خلق کردن واظهار وجود به کودک می دهند. ماشین های کوچک، قطارهای برقی واسباب بازی هایی ازاین قبیل روحیه تقلید از کار بزرگترها را در کودکان بیدار می کنند ومحرک خلاقیت وابتکار درکودک هستند بازی با توپ طبق نظریه ای پیش درآمدی برای تقسیم کار درآینده است و به کودک امکان می دهد که در یک زمان هم بدهد وهم بگیرد هم خودش باشد وهم دیگری. عروسک ویا حیوانات برای کودک ازهمراهانی محسوب می شوند که به وی اطمینان داده و از او حمایت می کنند و به کودک امکان می دهند تا جدایی از مادر را بپذیرد.

بعضی از اسباب بازی ها شبیه اسلحه بوده وگرایش های خود آزاری ودیگر آزاری را در کودکان رشد می دهندو دادن این قبیل اسباب بازی ها به کودکان کاری بیهوده وخطرناک است. در مورد انتخاب اسباب بازی های پسرانه و دخترانه نباید زیاده روی کرد چرا که پسران به این شکل قلدر و دختران نازک نارنجی بار می آیند. برای اسباب بازی های کودک قفسه یا کشو در نظر بگیرید و او را عادت دهید که پس از اتمام بازی اسباب بازی هایش را درآنجا بگذارد. این یکی از گام های اولیه انضباط آموزی است. در هنگام خرید وسایل نقلیه هم یکی از مهمترین اصل ها اصل ایمنی است بنابراین قطعات ریز وقابل بلع را در دسترس او نگذارید.

اسباب بازی شکستنی شی خطرناک است. رنگ های روی اسباب بازی ها هم نباید از انواع معمولی ومسموم کننده باشد اسباب بازی ها را همیشه تمیز نگه دارید تا کودک شما کمتر بیمار شود. درجواب این سوال که کدام بازی بهتر است باید گفت: همه بازی ها اهمیت خاص خود را دارند وهر یک به نوعی در پیشرفت فیزیکی، حسی، هوشی یا اجتماعی کودک نقش موثری دارند. کم ارزش دانستن یک بازی به نسبت دیگری کاردرستی نیست.

اگر او ترجیح می دهد به جای ساختمان بازی با ماشین بازی کند نگران شوید که چیزی نخواهدآموخت قوه، تخیل کودک تا بدان حد است که از هر نوع بازی مطلب می آموزد ولذت می برد و در نهایت همان طور که غزالی می نویسد: سزاوار است که فرزندان به نو باوگان پس از بازگشت از درس به بازی مشغول شوند. این عمل خستگی پی درپی درسی را ازآنان می زداید و نشاط جسمی وفکری به بار می آورد.

هرگز پدران ومادران نباید فرزندان خود را از بازی باز دارند و آنها را با پافشاری بی جا به تحصیل وادار کنند این روش ثمری جز کشتن روح سرشار از نشاط کودک، دلزدگی او نسبت به دانش افسردگی دایمی در زندگی و رکورد هوش وعقل ندارد هر گاه ما والدین وقتی شاد شویم که فرزندان ما آرام وساکت باشندحرکت نکنند وسخن نگویند،پوشاک وسروصورت آنها در تمام روز تمیز باشد دراین صورت نیازمندیم که خودمان را تغییر دهیم نه کودکان را. چرا که ما از ایشان انتظار داریم که خلاف طبیعت انسانی باشند و این هم فوق توانایی آنهاست.

بازی های جسمی

از قدیمی ترین نوع بازی‌هاست، به ابزار مخصوص نیازمند است، هم به صورت انفرادی و هم به صورت گروهی انجام می‌شود، برای مصرف انرژی اضافی بدن و نجات یافتن از خستگی و کسالت بسیار مفید است و رفتارهای نا آرام و پرخاشگری توام با عصبانیت کودک را کاهش می دهد، مثل نشستن، سینه خیز رفتن، ایستادن، دویدن، بالا رفتن، پریدن، پرتاب کردن، اله کلنگ، سرسره، تاب، طناب، دوچرخه، توپ و...

بازی های تقلیدی

کودک به تقلید نقش‌هایی می پردازد که آن ها را باور کرده است. معمولا بهترین شخصیت‌ها برای شروع ایفای‌نقش، والدین، برادران، خواهران و دوستان هستند. کودک از ایفای نقش آنان لذت برده وتجربه کسب می‌کند. در دوره دبستان بیشتر نقش معلمان را تقلید می کند، در حالی که در‌دوره نوجوانی از تقلید رفتار بزرگسالان دوری می کند و به تقلید رفتار همسالان می‌پردازد که این خود آغازی است برای هماهنگی و همسو شدن با گروه های اجتماعی و ایفای‌نقش های واقعی زندگی مثل خاله بازی، دکتر بازی، حمام کردن عروسک، مهمانی رفتن، پلیس بازی، آتش نشانی و...

بازی های نمایشی

کودک در تقلید از بزرگترها از لباس و وسایل مخصوص آن ها نیز استفاده می کند، مانند پسر کوچکی که کت پدر را به تن کرده، عینک او را به چشم می زند و یا دختر بچه ای که کفش پاشنه دار مادر را پوشیده و به زحمت راه می رود.

بازی‌های نمادی

زمانی که کودک‌دستیابی به ابزار و وسایل مورد نیاز خود را غیر ممکن می بیند، نیازها و آرزوهای‌خود را با استفاده از وسایل نمادین و از طریق بازی بیان می کند. برای مثال بر تکه‌ای چوب سوار شده، این طرف و آن طرف می رود، مانند اینکه سوار بر اسبی شده و آن را‌هدایت می‌کند. این نوع بازی ها یکی از بهترین شیوه های بازی درمانی محسوب می‌شوند.

بازی های آموزشی

مهم‌ترین وسیله‌آموزش کودک، استفاده از وسایل بازی مناسب است، مانند مکعب های چوبی که کودک با جور کردن و دسته بندی کردن آنها می تواند با مسائل اساسی اما ساده و آسان ریاضی آشنا شود. از خانه کوچک اسباب بازی برای آشنا کردن کودک با واقعیات‌های موجود زندگی می‌توان استفاده کرد. بازی‌های آموزشی موجب تقویت حواس و رشد قوای ذهنی و اجتماعی کودک می شوند، به شرط آنکه سعی کنیم کنترل اصلی بازی در اختیار کودک باشد و جهت و مسیر آن را تعیین کند.

بازی های خلاقیتی

کودک از طریق به‌وجود آوردن چیزی، عقاید و احساساتش را اظهار می‌کند، مانند نقاشی، موسیقی، خمیر بازی، شن بازی و یا استفاده از لغات که او را قادر می سازد تا در آینده داستان، شعر و نمایشنامه بنویسد خانه سازی با گل و گچ و خمیر، خاک و ماسه، اسباب بازی های چند تکّه و... هم از این دسته هستند.

بازی های قاعده مند که کودک توسط آنها رعایت قوانین را یاد می گیرد مثل عمو زنجیر باف، گرگم به هوا، قایم باشک، عمو رنگی، بالا بلندی و اخیراً هم سگا، پلی استیشن، رایانه...

انتخاب اسباب بازی

بازی از ضروریات زندگی کودک است و در رشد ذهنی و جسمی کودک تا‡ثیر ویژه ای دارد. بنابراین وسایلی که برای بازی فرزندان انتخاب می کنید، باید خصوصیات و شرایطی را دارا باشد تا اهداف ما را از بازی کودک برآورده ساخته و برای او مفید باشد.

در انتخاب اسباب بازی و نوع بازی توجه به نکات زیر می تواند کمک کننده باشد:

اول اینکه همیشه سعی کنید با توجه به سن و جنس کودک برایش اسباب بازی بخرید. اسباب بازی نباید چندان گرانقیمت باشد که کودک نتواند با خیال راحت آن‌را دستکاری کند. همچنین باید بی خطر باشد و سلامت او را تهدید نکند. اسباب بازی‌های متنوع بخرید تا کودک احساس خستگی نکند ونوع آن به گونه ای باشد که کودک را در رشد و تکامل حواس یاری دهد.سعی کنید از خوردنی‌ها به عنوان اسباب بازی استفاده نکنید. هنگام خرید علاوه بر اینکه به نیاز کودک توجه می کنید، دقت داشته باشید که اسباب بازی حتما ًباید برای کودک خوشآیند باشد. هیچگاه به بازی جنبه تحمیلی ندهید و از مداخله نابجا‌در‌بازی ‌بچه‌ها ‌بپرهیزید.‌حضور‌در‌یک‌بازی‌چند‌نفره می‌تواند به رشد اجتماعی کودکتان کمک کند، پس سعی کنید چنین محیطی را برایش فراهم کنیدو در ضمن بازی کودکان را به رعایت حق و عدالت تشویق کنید. اگر کودک شما میل به بازی ندارد به کشف علت بپردازید و دردرمان آن کوشا باشید. محیط بازی مطلوب، زیبا و دلپذیری را برایش فراهم کنید. گاهی اوقات همبازی شدن با آنها برای هر دوتان بسیار جالب خواهد بود.

کودکان چگونه بازی می کنند

▪ نوزادان (از زمان تولد تا 12 ماهگی)

لگد زدن به یک کاسه سوپ و یا گاز زدن یک اسباب بازی، شاید در نظر والدین به نظر یک نوع بازی نباشد، اما برای یک نوزاد فعالیتی شاد ی آور و حتی ضروری است. زمانی که او بازی می کند ذهن وی شروع به سازماندهی اطلاعات و درک مفاهیم ضروری کرده و می آموزد که کنترل بیشتری بر حرکات و محیط اطرافش داشته باشد.

▪ کودکان نوپا (یک تا سه سال)

دکتر الکانید معتقد است کودکان بین دو تا شش سال، بیشترین چیزها را از بازی هایی که خودشان پیدا کرده باشند، می آموزند. در واقع افزایش حس کنجکاوی و رشد توانایی های حرکتی کودک به این معناست که دنیایی برای اکتشاف در مقابل او قرار دارد؛ از کابینت های آشپزخانه گرفته تا مورچه هایی که در باغ رژه می روند!فراموش نکنید کودک در این سن مطلقاً نباید محدود شود، خصوصاً از لحاظ حرکتی و همچنین نباید کشفیات او را بی اهمیت تلقی کرد. زیرا این کار تأثیر نامطلوبی بر ذهن ناخودآگاه او می گذارد.

▪ کودکان پیش دبستانی (سه تا پنج سال)

کودک در این سنین مهارت های کلامی خوبی پیدا کرده و مبدل به یک قصه گوی کوچک می شود. از این به بعد بازی های او با کلام نیز همراه می شوند و وی می آموزد تا برای هم بازی اش - از گربه حیاط گرفته تا کودک همسایه و حتی والدین - نقشی تعریف کند.

کودک در این سن کم کم مفاهیم پیچیده ای مانند: زمان و ارتباط بین اشیا و افراد را درک می کند. بازی های او نیز بیشتر به زندگی عادی شبیه می شود.

▪ کودک در سنین مدرسه (پنج سال به بالا)

بزرگترین مشغولیت کودک در این سنین دوستانش هستند، خصوصاً آنهایی که علایق مشترکی با او دارند. همچنین در این طیف سن، مطرح کردن خود نیز در میان همسالان اهمیت خاصی پیدا می کند. در این مرحله قوانین واقعی در بازی های او جایگاه پیدا می کنند و همزادپنداری کودک با شخصیت های مهم زندگی اش بیشتر می شود.

ماریا مونتسوری پزشکی بود که با کودکان معلول کار می کرد. او به یادگیری سازمان یافته تا بازی خو انگیز توجه داشت. او نظریه خود را بر اساس این عقیده که کودکان فراگیر فعال هستند، و در مراحل مختلف اولیه رشد خود بیشتر دریافت کننده انواع متفاوت یادگیری هستند ساخته است. او اعتقاد داشت که کودکان قادر به ابتکار تا زمانی که سری فعالیتهای یادگیری سازمان یافته را نگذرانده باشند، نیستند.

منابع:

1. نقش بازی در تکامل کودک(از تولد تا 6 سالگی)، مری.د.شرایدان،ترجمه: اعظم مقتدری.

2. روانشناسی بازی از تولد تا دبستان،صادق طاهری،رضا عبدی مقدم.

3. هفته نامه سلامت وکتاب بازی کودک در اسلام نوشته محمد صادق شجاعی

تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه